T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Ankara İl Sağlık Müdürlüğü SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi


T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Ankara İl Sağlık Müdürlüğü SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Facebook Twitter Google Plus Linkedin

14 Kasım Dünya Diyabet Günü

Güncelleme Tarihi: 12/11/2021

14 KASIM DÜNYA DİYABET GÜNÜ

14 Kasım tarihi 1921 yılında insülini bulan Frederick Banting’in doğum günü olması sebebiyle Dünya Sağlık Örgütü ve Uluslararası Diyabet Federasyonu önerileri ile 1991 yılından itibaren ‘’14 Kasım Dünya Diyabet Günü’’ olarak kutlanmaktadır.

Diabetes Mellitus, halk arasında bilinen adıyla şeker hastalığı vücudumuzdaki pankreas adlı salgı bezinin yeterli miktarda insülin hormonu üretememesi ya da ürettiği insülin hormonunun kullanamaması durumunda görülmektedir. Gün içerisinde tüketilen özellikle karbonhidratlı besinlerden elde edilen glikoz kullanılamaz ve kan şekeri yükselir (hiperglisemi).

Diyabetes Mellitus tanısı Açlık Kan Şekeri (AKŞ) ölçümü, Glikozillenmiş Hemoglobin Değeri (HbA1c) veya Oral Glikoz Tolerans Testi (OGTT) ile konulur. Sağlıklı bir bireyde kan şeker düzeyi açlık halinde 120 mg/dL’i ; tokluk halinde ise 140 mg/dL’nin üzerine çıkmaz. Bu değerlerin üzerinde elde edilen ölçümler diyabet varlığını göstermektedir. OGTT’de ise glikozdan zengin sıvı alındıktan sonraki 2. saatte kan şekeri değeri 200 mg/dL’den yüksek ise diyabet varlığını göstermektedir.

Diyabetes Mellitus’un görülen en yaygın tipleri ise Tip-1, Tip-2 ve Gestasyonel (Hamilelik dönemi) Diyabettir.

TİP-1 Diyabet

Pankreasta bulunan ve insülin üreten beta hücrelerinin kişinin bağışıklık sistemince zedelenmesi sonucu insülin yetersizliği durumu sonucu hastanın ömür boyu insülin hormonunu dışarıdan almasının gerektiği tiptir. İnsüline Bağımlı Diyabet olarak da adlandırılan bu durum çoğunlukla genç yaşta görülmektedir.

TİP-2 Diyabet

Çoğunlukla 40 yaş ve üzeri kişilerde görülen bu durum Pankreasın yeterli miktarda insülin salgılayamaması ya da salgılanan insülinin yeterli miktarda kullanılamaması nedeniyle kan şekerinin yükselmesidir.

Gestasyonel Diyabet

Gebelik öncesi yeterli insülin salgılabilen pankreas, gebeliğin ilerlemesiyle birlikte yeterli insülin salgılayamayan bir hale gelebilir. Bu nedenle kişinin gebelik öncesi diyabet belirtisi olmamasına rağmen gebelik süresinde kan şekeri yüksekliğinin görüldüğü durumdur.

Diyabetes Mellitus’a Bağlı Gelişen Komplikasyonlar

Hipoglisemi (Düşük Kan Şekeri): Çok fazla insülin, çok fazla egzersiz ya da yetersiz beslenmeye bağlı olarak kan şekerinin düşmesi durumudur. Hafif şiddetten ağır şiddete doğru belirtileri:

-          Açlık

-          Titreme

-          Terleme

-          Çarpıntı

-          Baş ağrısı

-          Karın ağrısı

-          Bulanık görme

-          Sinirlilik

-          Konuşma güçlüğü

-          Bilinç kaybı

Hipoglisemi; şekerli meyve suyu, kesme veya toz şeker tüketimiyle hızla düzelir.

Kardiyovasküler Hastalıklar: Diyabetli kişilerde kalp ve dolaşım hastalıkları görülme olasılığı artmaktadır.

Retinopati (Göz hasarı): Yetişkinlikteki görme problemlerinin önde gelen sebebi diyabettir.

Nefropati (Böbrek hasarı): Kontrolsüz diyabet sonucunda hastalarda diyaliz ve/veya böbrek nakli gereken ciddi durumlar oluşabilmektedir.

Nöropati (Sinir hasarı): Diyabetli kişilerde çoğunlukla bacak ve ayaklarda his kaybıyla kendini belli eden durum ayak yarası ve bacak kesilmesi (ampütasyon) ile sonuçlanabilmektedir.

Diyabetes Mellitus Tedavisi

Düzenli olarak kontrollerinizi yaptırarak alanında yetkin hekim tarafından ihtiyaç olunan ilaç/insülin tedavisi ve diyetisyen tarafından oluşturulmuş olan kişiye özel diyabetik beslenme tedavisi ile yaşam tarzı değişikliğiniz sizin sağlıklı günler yaşamanızı sağlayacaktır.

 

Diyetisyen Filiz BEYCAN